Z inicjatywy Prof. Jacka Leszczyńskiego, w dniu 29 kwietnia 2026 r. w Krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej, na Wydziale Energetyki i Paliw, Katedra Maszyn Cieplnych i Przepływowych odbyło się Seminarium, stanowiące kontynuację wcześniejszych działań z krajowymi spółkami w obszarze hybrydowego i wielkoskalowego magazynowania energii.
Celem Seminarium było nawiązanie współpracy w zakresie wspólnych przedsięwzięć badawczych, infrastrukturalnych i modernizacyjnych w obszarze wielkoskalowych i hybrydowych technologii magazynowania energii, efektywności energetycznej złożonych procesów przemysłowych, w celu zacieśnienia dalszej współpracy i podjęcia próby sformułowania kolejnych wniosków projektowych lub innych przedsięwzięć odnoszących się do technologii magazynowania energii, podwyższenia efektywności energetycznej, modernizacji procesów, utrzymania ruchu, czy też pomiarów wielkości fizycznych. Zakres Seminarium obejmował prezentację projektów oraz badań spółek, jako wystąpień z sygnalizacją obszarów badawczych i wdrożeniowych.
Zespół Wydziału Energetyki i Paliw, Katedra Maszyn Cieplnych i Przepływowych AGH zaprezentował kilka własnych osiągnięć i programów z horyzontem czasowym, do których możemy wspólnie aplikować, jak również pokazał laboratorium, gdzie zaprezentował działanie własnego ekspandera wielotłokowego (skala laboratoryjna). W śród uczestników Seminarium znaleźli się przedstawiciele m.in. spółek:
- ORLEN S.A. (Dział Wdrożeń Technologii Gazowych),
- Polskiej Spółki Gazowniczej (PSG) Sp. z o.o.,
- KW Czatkowice Sp. z o.o.,
- DeweSoft Polska P.S.A.
- EcoEnergyH2 Sp. z o.o.
Przybyłych powitała Dziekan Wydziału Energetyki i Paliw, Prof. Monika Motak.
Celem uczestnictwa Spółki EcoEnergyH2 Sp. z o.o. było przedstawienie i przybliżenie projektu Spółki z perspektywy potencjału wykorzystania kawern solnych jako wielkoskalowych (podziemnych) bezzbiornikowych magazynów energii elektrycznej w postaci sprężonego powietrza, która to technologia ma szansę odegrać decydująca rolę w systemach elektroenergetycznych o zwiększającym się udziale generacji ze źródeł OZE, przy przechodzeniu gospodarek na energię ze źródeł odnawialnych.
Długoterminowa wizja Projektu EcoEnergyH2 obejmuje potencjał bezemisyjnego magazynowania energii w wyprodukowanym wodorze lub w sprężonym powietrzu, jak również hybrydowo z zastosowaniem obu technologii, wraz z opracowaniem i wdrożeniem łańcucha technologicznego do produkcji energii elektrycznej, co daje podstawy do stania się kluczowym elementem nowoczesnego łańcucha dostaw energii, tj. technicznego mechanizmu magazynowania energii OZE dla stabilności sieci i redukcji jej obciążenia.
CAES–Compressed Air Energy Storage to magazynowanie sprężonego powietrza w kawernach solnych, dla którego KLUCZOWE jest bezpieczeństwo i szczelność, co wymusza konkretne wymagania geologiczne.
Projekt EcoEnergyH2, zabezpiecza w całości te wymagania, bowiem jego lokalizacja jest najbardziej optymalna (rysunki poniżej) ze względu nie tylko geologicznego, ale również możliwości dostępu do istniejącej przesyłowej infrastruktury energetycznej.
Projekt wypełnia najlepsze wymagania technologiczne wielkoskalowych magazynów, bowiem spełnia wymagania pod kątem:
I. Odpowiedniej formacji geologicznej:
A/ Najlepsze są struktury solne (unikalne właściwości ) → sól kamienna (halit- naturalna sól kamienna -chlorek sodu, NaCl)
- wysoka szczelność (praktycznie zerowa przepuszczalność) – zapobiega ucieczce powietrza;
- plastyczność – sól „samozasklepia” mikropęknięcia;
- jednorodność – stabilne warunki mechaniczne.
B/ Wykorzystania (najczęściej):
- wysady solne (diapiry solne) – bardzo korzystne, bo pozwalają tworzyć duże, głębokie kawerny;
- pokłady soli (warstwowe) – również stosowane, choć zwykle mają większe ograniczenia geometryczne.
C/ Mniej korzystne (możliwe alternatywy) ze względu na trudniejsze do uszczelnienia i kontroli:
- wyeksploatowane złoża gazu,
- akweny wodonośne (akwifery).
II. Głębokości kawern:
A/ Zależność głębokości: → determinuje ciśnienie pracy magazynu → ciśnienie litostatyczne i geostatyczne zapewnia stabilność kawerny:
- Zbyt płytko: ryzyko rozszczelnienia i utraty powietrza;
- Zbyt głęboko (wyższe koszty wierceń i eksploatacji): nadmierne naprężenia → pełzanie soli i zamykanie kawerny.
B/ Typowe zakresy głębokości dla CAES w solach:
- najbardziej optymalny zakres ok. ~500 – 1500 m;
- minimalnie: ok. 400–500 m (aby uzyskać odpowiednie ciśnienie);
- maksymalnie: do ok. 1500–2000 m (ograniczenia geomechaniczne i kosztowe).
C/ Typowe ciśnienia pracy: 40–100 bar (czasem więcej, zależnie od projektu).
III. Dodatkowych wymagań geologicznych:
- odpowiednia miąższość warstwy solnej;
- brak silnych zaburzeń tektonicznych;
- niska zawartość nieczystości (anhydryt, iły);
- stabilne warunki hydrogeologiczne.
IV. Optymalnych wymogów dla magazyn CAES:
- kawerny w jednorodnej soli kamiennej (wysady lub pokłady);
- głębokości około 500–1500 m;
- odpowiednia miąższość warstwy solnej (zwykle ≥ 100–200 m);
- stabilność geologiczna.
Lokalizacja Projektu EcoEnergyH2 w obszarze województwa Zachodniopomorskiego, najbardziej rozwiniętego w Polsce w zasobach energii OZE, w połączeniu z bliskością obszaru o dużej absorpcji mocy OZE, tj. OWF Ławica Odrzana (ORLRN S.A.) ok. 4,2 GW oraz OZE lądowe Projekt Stara Dąbrowa ok.
1 000 MW, spełnia wymagania do zastosowania z powodzeniem technologii CAES, bowiem integruje działania dla uzyskania efektu synergii zapewniając:
- wysoką pojemność magazynową – umożliwi przechowywanie dużych ilości energii przez długi czas;
- stabilizację sieci elektroenergetycznej – wsparcie bilansowania mocy i integrację odnawialnych źródeł energii;
- długą żywotność – systemy CAES mogą działać przez dekady bez znacznego spadku wydajności;
- niższe koszty operacyjne – w porównaniu do baterii litowo-jonowych, CAES oferuje tańsze przechowywanie energii na dużą skalę.